Bilboko Udaleko Bidebarrieta Kulturguneak «Eztabaidak Literaturarekin XXI. Mendean» programaren edizio berri bat hartuko du bihar, maiatzak 12, asteartea. «Eleberri beltz baterako gakoak eta estrategiak» izeneko solasaldiak Susana Rodríguez de Lezaun eta Arantza Portabales idazleak bilduko ditu, genero honen inguruan hitz egiteko, Félix Linares kazetariaren moderazioarekin.

Literatur topaketa Bidebarrietako Liburutegiko Ekitaldi Aretoan izango da, 19:00etatik aurrera. Sarrera doan izango da eta Bidebarrieta Kulturguneko YouTube kanaletik streaming bidez eskainiko da.

Noir generoa, nobela beltza ere deitua, gaur egungo narratibaren eragin handienetako eta ezagunenetako bat izan da, nahiz eta bere bilakaerari buruzko eztabaidak ere izan dituen. Eskandinaviako eta Mediterraneoko ereduak bereizten dituena da dikotomiarik ohikoenetako bat: lehenengoak atmosfera ilunagoak, ikuspen sozial sendoa eta erritmo geldoa izan ohi ditu ezaugarri, eta bigarrenak, berriz, elementu bitalistagoak eta testuinguru kulturalaren presentzia handiagoa.

Bestalde, noirraren narrazio-teknikak ere aldatu egin dira azken hamarkadetan. Ohikoa da antagonistari buruzko kapituluak sartzea, tentsioa sortzeko eta psikologia kriminalean sakontzeko. Era berean, egitura zatikatuetarako joera ikusten da, kapitulu laburrekin eta irakurketa dinamizatzea helburu duten ikuspuntuak etengabe aldatuz. Horri istorioen serializazio gero eta handiagoa gehitzen zaio, non pertsonaiak edo tramak eleberri batzuetan zehar garatzen diren. Gai horiei eta beste batzuei buruz hitz egingo da solasaldian.

Susana Rodríguez Lezaun (Iruñea, 1967) idazle eta kazetaria eleberri beltz garaikidearen ahots nabarmenetako bat bihurtu da Espainian. Informazio Zientzietan lizentziaduna, bere ibilbide literarioari ekin zion komunikabideetan ibilbide luzea egin ondoren, generoan debuta eginez «Sin retorno» (2015) lanarekin, David Vázquez inspektorea protagonista zuen sorta baten lehen emanaldiarekin. Lan horren ondoren, besteak beste, «Deuda del frío» (2017), «Te veré esta noche» (2018) eta «Una bala con mi nombre» (2019) izan ziren. Ondoren, Marcela Pieldelobo inspektorea protagonista duen saga garatu zuen, «Bajo la piel», «En la sangre» edo «Mejor muerto» bezalako eleberriekin, bere unibertso narratiboa trama konplexuekin eta psikologikoki landutako pertsonaiekin zabalduz. Gainera, Pamplona Negra jaialdiaren zuzendaria da, literatura eta zinema noirrari eskainia.

Arantza Portabales idazlearen lana eleberri beltzaren generoan trama psikologikoak eta pertsonaia konplexuak eraikitzeagatik bereizten da. Bere ibilbide literarioa mikrofikzioan hasi zuen, baina ospe handiago lortu zituen eleberriekin. «Sobrevivindo» (2015), Galiziako La Voz de Galicia-ren Banaketengatik Eleberri Saria jaso zuena, eta «Deje su mensaje después de la señal» (2017), Santiagoko Kasinoko Europar Nobela Saria jaso zuena, adibidez. «Belleza roja» (2019) eleberriarekin, Frei Martín Sarmiento saria 2020an, Abad eta Barroso inspektoreak protagonista dituen eleberri-sorta bat hasi zuen, «La vida secreta de Úrsula Bas» (2021) eta «El hombre que mató a Antía Morgade» (2023) lanekin jarraitu zuena. Bere lana hainbat hizkuntzatara itzuli eta beste formatu batzuetara egokitu da.

Félix Linaresek ibilbide profesional luzea du, eta ETBko «La noche de…» saioan telebistan egindako agerraldietatik haratago doa. 1966tik 1984ra Radio Popularren lan egin zuen, eta gero Radio Euskadin jarraitu zuen. Kate horretan, «Pompas de papel» edo «Iflandia» bezalako programak garatu ditu, kulturari eta kritikari buruzkoak. Bere ibilbidean zehar, oso modu aktiboan zabaldu du zinemarekiko, literaturarekiko eta, oro har, kulturarekiko interesa.

BIDEBARRIETA KULTURGUNEA Bidebarrietako Liburutegiak kultura zabaltzeko duen gunea da. Bere helburuen artean literatura, ezagutza eta dibulgazio zientifikoa sustatzea dago, eta helburu horiek Bilboko 2023-2033 Kultura Plan Estrategikoan kokatzen dira.

• Bertaratzerik izan ezean, aurkezpena streaming bidez jarraitu ahal izango da Bidebarrieta Kulturguneko YouTube kanalean.