Bizkaiak Ondarearen Europako Jardunaldien 26. edizioa ospatuko du datorren urrian, Europako Kontseiluak Europar Batasunarekin lankidetzan 1991tik bultzatzen duen ekimena. Jardunaldi hauen helburua gizartea kultura-ondarea ezagutu, baloratu eta babestearen garrantziaz sentsibilizatzea da. Gure eskuetan lelopean edizio honek ondarearen balioari eta ondarearen zaintzaren erantzukizun kolektiboari buruzko begirada zabala eta partekatua proposatzen du. Ikuspegi hau diseinatzeko kontuan hartu da Europak 2026ko ediziorako finkatu duen gaia, ardatz moduan ondarea mehatxatzen duten arriskuak eta ondarea babesteko kolektiboki jarduteko premia ezarrita. Europako Kontseiluaren proposamenak azpimarratzen du premiazkoa dela mehatxuei erantzutea, ondare kulturalak etorkizuneko belaunaldientzat esanguratsua eta eskuragarria izaten jarrai dezan.

Urrian ospatuko den Ondarearen Europako Jardunaldien aurreko hilabeteetan Bizkaiko Foru Aldundiak hitzaldi-ziklo bat antolatu du, kultura-ondarea zaintzeak dakartzan erronkei, esanahiei eta erantzukizunei buruz hausnartzeko. Saioak apirila eta ekaina bitartean egingo dira Ondare Aretoko hitzaldi-aretoan eta ondarea hainbat ikuspegitatik jorratuko duten adituak batuko dira: dokumentazioa, identitatea, emakumeen memoria eta kontserbaziorako irizpide garaikideak.

Hitzaldi hauek gizarte-, teknologia- eta ingurumen-eraldaketa sakonen testuinguruan  ondarearen zereginari buruzko eztabaida zabaltzeko balioko dute. Kultura-ondarea, materiala zein ez-materiala, baliabide bakarra eta berriztaezina da: ezin da ez kopiatu ez ordezkatu, eta galera bakoitzak memoria kolektiboarekiko haustura dakar.

Ildo horretatik Ondarearen Europako Jardunaldiak kultura eta historia nortasuna ikuspegi partekatu batetik babesteko beharraz hausnartzeko gune gisa aurkezten dira,  betiere ondarea guztion esku dagoela ulertuta: erakundeak, profesionalak eta gizartea, oro har.

Ondarearen balioan sakontzeko hitzaldi zikloa.

• Ekainak 2 –Los rituales femeninos de la muerte. Un patrimonio perdido o en riesgo de desaparición (Heriotzaren erritual femeninoak. Galdutako ondarea edo desagertzeko arriskuan dagoena)

Hirugarren hitzaldia heriotzari lotutako erritual femeninoei buruzkoa izango da, euskal komunitateen bizitza erlijioso eta sozialaren parte izan zen ondare immateriala. Isabel Mellén filosofo eta historialariak Erdi Arotik XX. mendera arte emakumeak protagonista izan ziren praktika horiek tenpluen arkitekturan eta hiletei lotutako kultura materialean arrasto sakona nola utzi zuten aztertuko du.

Mellének erritual hauen parte ziren eta, elizaren debekuen ondorioz, neurri handi batean desagertu diren elementu eta praktika inmaterialak arakatuko ditu. Bere esku-hartzeak ondare hori berreskuratzearen eta aztertzearen garrantzia nabarmenduko du, historia genero-ikuspegitik ulertzeko, tradizioz kontakizun ofizialetik kanpo geratu diren ahotsak eta esperientziak integratuz.