Mawa Orduñez-en «Gramátika» erakusketak gailu kritiko baten gisa dihardu, itaunduz nola gorpuzten den kontakizun historikoa espazio publikoan. Ikerketa eskulturikoa eta espekulazio formala uztartuz, proiektuak arreta aldarazten du, monumentu irudikapenaren objektu gisa aditutik, hura sostengatzen duten sistemetara, ekaietara eta ekintzetara. «Gramátika?k erreferenteen, ekaien, erabileren eta ekintzen abstrakziotik abiatuta teinkatzen ditu oroimenaren, boterearen eta ikusgarritasunaren nozioak. Zalantzan jartzen du monumentua gailu ideologiko ez-neutral gisa, kontakizun historizista eta hegemonikoen garaipen-kontakizunaren eraikuntza gisa jarduten baita, non zenbait irudi eta narratiba finkatzen baitira eta beste batzuk, berriz, sistematikoki baztertzen.

Erakusketan aurkezten diren lanak zementua enkofratzeko egiturekin eraikitako txantiloi handietatik abiatuta egituratzen dira, zeintzuk aldi berean eskultura autonomo eta ekoizpen-matrize gisa jarduten baitira. Pieza horiek formak ugaritzeko modua ematen duten gailu irekiak dira, eta, hala, auzitan jartzen dute monumentu tradizionalaren bakartasuna eta autoritatea. Zementua, material konnotatu gisa, eusten duenaren baina agerikoa ez denaren alegoria gisa baliatzen da hemen, eta, aldiz, plantillek formaren errepikatzea, bariazioa eta zirkulazioa gaitzen dute. Txantiloien negatiboa hainbat iturriren, zaldi-estatuen eta ondare-monumenturen ingeraden abstrakzio eta zatiketatik abiatuta eraiki da. Abstrakzio-ariketaren bidezko enkriptazioak zalantzan jartzen du haien osotasunaren identitate unibokoa, eta esanahi-hutsune bat sorrarazten. Hustuketa horri esker, publikoak aukera du monumentua berreraikitzeko, interpretatzeko eta ez baliozkotzeko.

Haiekin batera, aretoan aktibatutako zenbait dokumentuk eta objektuk agerian uzten dituzte egitura horiek erabiltzeko prozesuak, praktikaren dimentsio performatibo eta harremanezko bat azpimarratuz. Oro har, erakusketak paradigma-aldaketa bat proposatzen du: monumentuaren betikotasun-guraren aurrean, marruskaduran, geruzan eta etengabeko eraldaketan oinarritutako behin-behinekotasun bat planteatzen da. Ekintza eta erreferentzia horietatik abiatuta, ?Gramátika?k aukera-espazio bat irekitzen du, non galkorrak, kolektiboak eta egiturazkoak zentraltasuna hartzen baitute, eta, horrela, arte-praktika bat berresten, zeinak, errealitate bat irudikatu baino gehiago, ahalezko bihurtzen baitu hura, nork ere sustengatzen baitu anonimotasunetik, presentzia taldekoitik edo ikusezintasunetik.

Montehermoso Kulturuneko Proiektu Artistikoen 2025eko deialdian hautatutako proiektua.

Esku-orria

Maiatzaren 21ean, osteguna, 19:00etan, Nika Bitchiasvili biolin-jotzaileak emanaldi oso berezia eskainiko du Ur-biltegian, erakusketarekin lotuta.